ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
86
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
ترجمهء نامه نامهء شمارهء 2000 ولايت حجاز جناب عاليمقام رييس محافظان محمل شريف مصرى و الا مقام ، طبق اطلاعات رسيده به ما ، روز اوّل ماه ذى الحجه مبارك امسال ، نزد قاضى مكّه روز يكشنبه تعيين گرديده است . بنابراين زمان وقوف در عرفات ، روز دوشنبهء مبارك مىباشد . بدين وسيله جهت اطّلاع شما اقدام گرديد . هفتم ذى الحجّه سال 1325 ه . والى حجاز و « قومندان » ياور اكرم هنگامى كه شب هشتم ذى الحجه فرا رسيد ، جنب و جوش خاصى در اردوگاه به وجود آمد تا اين كه در ساعت يازده زوالى ، كاروان از اردوگاه خود در مكّه به سوى عرفات به حركت درآمد و در مسير خود از محلههاى : « حارة الباب » ، « شبكيه » ، « سوق الصغير » ، « جياد » ( تكيه مصرى ) ، قرارگاه حكومت عثمانى معروف به « حميديه » كه در اين ناحيه قرار دارد عبور كرديم و از قسمتى از خيابان « مسعى » ، « قشاشيه » ، « سوق الليل » و « غزه » گذشته و در راه از كنار خانه شريف كه محمد على پاشا جدّ خانواده خديو ، آن را ساخته است نيز عبور نموديم . در اين محل كاروان توقف كرد و گروه موزيك ، پس از سلام سلطنتى ، همگى غريو « پادچاهمز چوق يشا » [ عمر پادشاه دراز باد ] را سر دادند . پس از آن حركت خود را به سوى شمال ادامه داديم و به بياضيه در سمت چپ خود ، كه در آن خانه بزرگ بنى شيبه ( كليددار كعبه ) در وسط باغى ساخته شده بود ، رسيديم . سپس از سمت شرق راهى منا شديم و در ساعت 11 و 40 دقيقه به آغاز جاده پله مانند و سنگفرش شده رسيديم . اين راه به عرض 20 متر و طول 50 متر و بلندى 20 سانتيمتر بود . پس از يك ربع ساعت به خيابان پلكانى سنگفرش شدهء دوم وارد شديم و همچنان به راه خود ادامه داديم تا اين كه در ساعت يك و چهل و پنج دقيقه به منا رسيديم . به مدت يك ربع ساعت كاروان در نزديكى محل تعيين شده ، براى برپايى